Project: CropXR

2022-minimaal 2026

Weerbare gewassen met de ontwikkeling van smart-breeding!

Een brede samenwerking tussen maar liefst 4 universiteiten, 4 hogescholen en bedrijven uit de sector.

Beschrijving project

Probleem

Nederland en de wereld staan de komende decennia voor een immense uitdaging: bij een groeiende vraag naar voedsel- en andere gewassen moet landbouw zich tegelijk aanpassen aan een veranderend klimaat en
aan scherpere duurzaamheidseisen zoals verminderd gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en mest.

Die uitdaging biedt echter ook een uitgelezen kans voor de nu al succesvolle Nederlandse veredelingssector: bestaande zwaartepunten in Nederlandse fundamentele wetenschap kunnen helpen een nieuwe generatie ‘extra-weerbare’ gewassen te ontwikkelen die aan de strengere eisen kunnen voldoen. Zo kan die sector zijn internationale toppositie vasthouden, uitbouwen en op termijn miljarden euro’s per jaar extra bijdragen aan de Nederlandse economie.

Er moeten echter wel mensen zijn die dit kunnen oppakken. De beschikbaarheid van bijvoorbeeld bioinformatici in het groene domein is nu al een knelpunt. Dat zal nog sterker gelden voor onderzoekers die optimaal passen bij het interdisciplinaire profiel dat voor onderzoek naar en toepassing van de nieuwe generatie veredelingsmethoden nodig is. Versterking van het innovatie ecosysteem vereist ook acties gericht op het opleiden van menselijk kapitaal.

Aanpak

CropXR wordt een instituut waarin excellente en brede kennis uit Nederlandse kennisinstellingen, expertise en behoeften van Nederlandse bedrijven, gerichte kennisontwikkeling, en inzichten van maatschappelijke stakeholders samenkomen en elkaar bevruchten en versterken. AGC coördineert de aansluiting van onderwijs bij het onderzoeksprogramma.

Wij werken o.a. aan een learning community waarin WO, HBO en bedrijfsleven samenkomen in toegepaste onderzoeksprojecten en onderwijs. Kennis en methoden uit het onderzoeksprogramma worden verwerkt in onderwijsmodules en minoren. Daarnaast wordt er ingezet op LLO voor professionals in de sector. AGC heeft een coördinerende rol in de verschillende werkpakketten van het project.

Partners

CropXR is opgesteld door een consortium van:
Universiteit Utrecht
Wageningen Universiteit & Research
Technische Universiteit Delft
Universiteit van Amsterdam
Plantum

Ook de groene hogescholen binnen CoE Groen zijn onderdeel van het programma. De aansluiting van de hogescholen bij het project is iets waar AGC zich ook extra voor inzet.

Updates

Zie hieronder de roadmap die wij hebben ontwikkeld voor het opzetten van een learning community

Ondertussen is er een bruisende learning community ontstaan, met ruim twintig projecten en meerdere events per jaar. Studenten zetten zich in voor de weerbaarheid van zes gewassen binnen CropXR: ui, aardappel, sla, tomaat, chrysant en kool. Ze brengen specifieke expertise mee vanuit hun opleiding én vaak vanuit hun persoonlijke achtergrond – bijvoorbeeld studenten die zijn opgegroeid in uien- of sierteeltbedrijven.

In deze community werken studenten aan concrete innovaties zoals het ontwerpen en optimaliseren van rhizotrons (wortelobservatiesystemen) en het opstellen van biotoetsen. Tijdens gezamenlijke LC-dagen ontmoeten zij onderzoekers uit het fundamentele CropXR-programma en veredelaars uit de sector – ontmoetingen die niet zelden leiden tot vervolgopdrachten, stages of zelfs een eerste baan.

Wat begon als een studenteninitiatief is inmiddels uitgegroeid tot een professioneel onderzoeksnetwerk, waarin ook docent-onderzoekers, lectoren en CropXR-PhD’s actief bijdragen. Zij werken samen in crop teams, waarin serieuze praktijkgerichte onderzoekslijnen worden uitgezet en afgestemd op het fundamentele programma van CropXR. Deze interdisciplinaire aanpak zorgt voor verdieping én doorwerking naar onderwijsinnovatie.

De learning community is sinds 2023 actief binnen het CoE-netwerk van hogescholen, en draagt nu al bij aan een vliegende start van het satellietprogramma van CropXR. Door deze inzet wordt de verbinding tussen fundamenteel onderzoek en praktijk versneld – precies waar het CropXR-programma op inzet: het versnellen van de veredeling.

Tegelijkertijd wordt er gewerkt aan een nieuwe, interdisciplinaire minor:
De minor Advanced Plant Breeding for Future Food Systems gaat in 2025 van start aan Wageningen University & Research en is toegankelijk voor zowel WO- als HBO-studenten. De minor brengt studenten samen uit verschillende vakgebieden – waaronder plantenbiologie, bioinformatica, sociale innovatiewetenschap en systeembiologie – en daagt hen uit om gezamenlijk innovatieve oplossingen te ontwikkelen voor complexe veredelingsvraagstukken.

Onderwerpen variëren van genetische diversiteit en AI-toepassingen tot ethische dilemma’s en maatschappelijke impact. De minor biedt een unieke kans om vanuit verschillende wetenschappelijke en praktijkgerichte invalshoeken te werken aan actuele veredelingsvraagstukken. Samenwerking met bedrijven en onderzoekers binnen het CropXR-consortium is onderdeel van het programma, inclusief excursies, groepsopdrachten en mogelijk praktijkonderzoek.

Minorstudenten sluiten bovendien aan bij de Learning Community-dagen, waardoor er directe kruisbestuiving plaatsvindt tussen Hbo en Wo – in de vorm van inhoudelijke uitwisseling, samenwerking en gezamenlijke onderzoeksresultaten.

Daarnaast biedt CropXR ook kansen voor professionals in het veld.
Momenteel worden er ideeën ontwikkeld voor life-long learning (LLO) gericht op werkenden in de plantenveredeling en agrifood of zijinstromers. Deze worden zo ontworpen dat ze modulair en flexibel inzetbaar zijn. Daarmee sluit het programma aan bij de behoefte aan doorlopende scholing in een snel veranderende sector.