Green Forensics – strijden tegen groen plagiaat

CSI in de sector Tuinbouw en Uitgangsmaterialen. Expertisecentrum Naktuinbouw levert steeds vaker bewijs op basis van DNA-onderzoek om fraude met planten en bloemen tegen te gaan. Voor dit lab-werk opereert de organisatie samen met de Universiteit van Amsterdam (UvA), onder de naam Green Forensics. Samen ontwikkelen zij technologie en kennis, zodat mkb’ers DNA-testen straks ook zelf kunnen toepassen.

Kwekersrecht & royalties

Van alle bloemen die in de wereld worden geteeld, ligt zo’n tachtig procent van het kwekersrecht in Nederland. Maar, naar schatting wordt 12,5 procent van de bloemen en planten illegaal vermeerderd. Het kwekersrecht wordt geschonden en er wordt geen royalty’s betaald over de nateelt. De sector loopt dus veel inkomsten mis.

Opsporing & snelheid

Om fraude in de sector sneller op te sporen investeert Naktuinbouw samen met de Universiteit van Amsterdam tijd en geld in betere en snellere testen.

Stel: een Nederlandse teler vermoedt de dag voor Valentijnsdag dat hij het kwekers- recht heeft op een partij geïmporteerde rozen. Als hij hiervoor geen royalty’s krijgt, kan hij beslag op de partij laten leggen. Het kost nu echter twee weken of langer om te onderzoeken of er sprake is van fraude. Blijkt dit niet zo te zijn? Dan kan de teler een enorme schadeclaim verwachten. Hij denkt dus wel twee keer na voordat hij een partij laat onderscheppen. Dat wordt anders als een test binnen een paar uur kan worden uitgevoerd.

Naktuinbouw ontwikkelde drie instrumenten die met hulp van Green Forensics de herkomst en identiteit van plantmateriaal kunnen vaststellen.

De Variety Tracer – geeft inzicht in de identiteit van plantaardig materiaal. Deze combineert morfologisch onderzoek – naar bouw, vorm, kleur en bloeiwijze – met DNA-onderzoek. Door de informatie van een plant te vergelijken met andere rassen, kun je vaststellen of er sprake is van nateelt.

De Pathogen Tracer – hiermee kunnen onderzoekers de herkomst van een ziekteverwekker of de bron van besmetting traceren.

De Origin Tracer – hiermee kunnen onderzoekers bepalen waar een bloem of plant geteeld is. Dit instrument gebruiken UvA en Naktuinbouw ook in het project Herkomstbepaling. Green Forensics gaat samenwerken met het Green Student Lab van de UvA. Hierin worden studenten via onder meer Naktuinbouw aan opdrachtgevers gekoppeld om onderzoek te doen.

Dankzij Green Forensics groeit:

  • de mogelijkheid om inbreuk van kwekersrecht tegen te gaan, waardoor Nederlandse veredelaars inkomsten uit royalty’s mislopen
  • gezamenlijk onderzoek naar praktische en betaalbare testen, voor het sneller en makkelijker opsporen van fraude
  • interesse van buitenlandse ondernemers om zich in Nederland te vestigen
  • de mogelijkheid om bij plantenziektes de herkomst van een ziekteverwekker of de bron van besmetting te traceren